Jak ratować firmę gdy dopada ją kryzys – skuteczne procedury działania - rozwiązania kryzysowe dla Biznesu. Jak ratować firmę gdy dopada ją kryzys – skuteczne procedury działania - Peregrine
23.03.2020 / Autor: Michał Mirecki

Jak ratować firmę gdy dopada ją kryzys – skuteczne procedury działania

Zatrzymanie na kolejne tygodnie światowej gospodarki w związku z pandemią koronowirusa wywoła katastrofalne skutki dla firm, nie tylko z najbardziej dotkniętych pandemią branż jak transport, turystyka, usługi czy część handlu.

Według specjalistów Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) epidemia COVID-19 będzie miała bardzo znaczący wpływ na sytuację gospodarczą Polski w 2020 roku. W efekcie czego scenariusze prognoz wzrostu gospodarczego w bieżącym roku wahają się obecnie między obniżeniem się wzrostu nawet o 4,7%, a wzrostem o 1,1%.

Eksperci PIE jeszcze na początku marca spodziewali się wpływu epidemii na obniżenie PKB Polski „zaledwie” w wysokości 0,4-1,3%, ale wprowadzane w poszczególnych krajach drastyczne działania zapobiegające rozprzestrzenianiu się koronowirusa diametralnie zmieniły perspektywy gospodarcze dla polskiej i światowej gospodarki w 2020 roku.

Specjaliści PIE przyjęli trzy scenariusze dla prognozy wzrostu gospodarczego Polski uzależnione od czasu trwania ograniczenia aktywności gospodarczej:

  • Scenariusz pierwszy – znaczące ograniczenie aktywności gospodarczej trwa do końca kwietnia; od maja gospodarka stopniowo wraca do stanu normalnego, ale proces ten trwa co najmniej kolejne 1-2 miesiące. W tym scenariuszu wzrost gospodarczy w 2020 r. wyniósłby 1,1%,
  • Scenariusz drugi – podobny do pierwszego, z tym, że szczyt zakażeń wirusem przypada później – czyli na pierwszą połowę maja, co oznacza ograniczenia w aktywności gospodarczej zostają zdjęte z końcem czerwca. W tym scenariuszu proces powrotu gospodarki do normalności wydłuża się do kilku miesięcy, podobnie jak w innych państwach europejskich. W tym scenariuszu zmiana PKB w 2020 roku wyniosłaby -0,7% (w gospodarce wystąpiłaby po raz pierwszy od 1991 roku recesja),
  • Scenariusz trzeci – rozprzestrzenianie się wirusa jest procesem ciągłym, który lekko zwalnia w okresie letnim i ponownie znacząco przyspiesza jesienią. W efekcie po 2-3 miesiącach ograniczenia aktywności gospodarczej zostają do pewnego stopnia zniesione, ale odbywa się to przy restrykcyjnych zasadach bezpieczeństwa. W efekcie wielu pracowników nadal pracuje zdalnie, część osób rezygnuje z aktywności zawodowej lub jest zwalniana, znacząco spadają obroty handlowe między krajami. W tym scenariuszu zmiana PKB w 2020 roku wyniosłaby -4,7%.

W kontekście przedstawionych scenariuszy właściciele i zarządy firm w trybie pilnym muszą przygotować plany ratunkowe w związku z nadciągającym kryzysem gospodarczym.

Najlepiej już teraz zaangażuj do pomocy – doświadczony w realizowaniu trudnych zadań i przywracaniu wartości firmom w sytuacjach biznesowych wymagających znacznych i szybkich zmian – zespół specjalistów od zarządzania kryzysowego i tymczasowego oraz specjalistów od pozyskiwania finansowania. To właśnie teraz jest czas na zaplanowanie i natychmiastowe wdrażanie działań ochronnych dla biznesu.

Ogromne znaczenie dla ratowania firmy gdy dopada ją kryzys ma także zaangażowanie do pomocy doświadczonej w prowadzeniu działań restrukturyzacyjnych kancelarii prawnej, która przygotuje i poprowadzi w imieniu firmy stosowne działania zabezpieczające, które w perspektywie kolejnych miesięcy umożliwią przywrócenie wartości firmy.

Oto procedury działania zorientowane na ratowanie firmy gdy dopada ją kryzys i przywracania jej wartości:

  1. Zmiana w zarządzaniu firmą
  2. Ocena sytuacji/stanu firmy w kontekście nadciągającego kryzysu
  3. Zarządzanie kryzysowe
  4. Stabilizacja wyniku
  5. Etap przywrócenia wartości firmy – powrót do wzrostu

Zmiana w zarządzaniu firmą

Kluczowym elementem przygotowania firmy do jej ratowania przed skutkami kryzysu jest uświadomienie sobie przez właściciela/zarząd firmy, sytuacji w jakiej znajduje lub znajdzie się za chwilę firma i pełnej gotowości, w związku z tym, do wdrożenia ekstraordynaryjnych działań zorientowanych na jej ratowanie. To jest tzw. „Moment Prawdy”.

Jeśli „Moment Prawdy” zostanie osiągnięty, kolejnym pytaniem na jakie musi odpowiedzieć sobie właściciel firmy jest, czy aktualny zarząd firmy jest gotowy i jest w stanie podjąć wszelkie niezbędne działania zorientowane na walkę o uratowanie firmy przed skutkami nadciągającego kryzysu. Ratowanie firmy przed skutkami kryzysu wymaga kompletnej zmiany w sposobie jej zarządzania – oznacza w praktyce konieczność przejścia na zarządzanie kryzysowe firmą i wyznaczenie lidera w pełni odpowiedzialnego za zarządzanie organizacją w dobie kryzysu.

Liderem zarządzania kryzysowego w firmie może być osoba z wewnątrz organizacji lub spoza organizacji (np. specjalista ds. tymczasowego zarządzania kryzysowego). Zaletą osoby z organizacji (insider) jest niewątpliwie doskonała znajomość firmy, współpracowników i partnerów handlowych, a także słabych i mocnych stron firm. Wadą takiej osoby jest niedostrzeganie obszarów nieefektywności działania firmy, a także wieloletnie relacje ze współpracownikami i partnerami firmy.

Z tego też względu właściciele firm decydują się na współpracę z zewnętrznymi specjalistami ds. zarządzania kryzysowego – ich główną zaletą jest pełny obiektywizm i realizm w ocenie sytuacji/stanu firmy i zdolność do podejmowania zdecydowanych decyzji zorientowanych na wynik i ratowanie firmy gdy dopada ją kryzys.

Ocena sytuacji/stanu firmy w kontekście nadciągającego kryzysu

Kolejnym etapem jest obiektywna i realistyczna ocena sytuacji/stanu firmy i możliwości jej ratowania przed skutkami nadciagającego kryzysu.

Podejmowanie działań ratunkowych/naprawczych w firmie w ramach zarządzania kryzysowego musi być poprzedzone analizą stanu firmy i zrozumienia jej sposobu działania, składników majątkowych, obszarów działania w zakresie uzyskiwanych przychodów i ponoszonych kosztów. W zależności od sytuacji w jakiej znajduje się firma i jej wielkości/skali działania – analiza stanu firmy i zrozumienia jej sposobu działania może zająć kilka, kilkanaście lub kilkadziesiąt dni. Niemniej – do czasu pełnego zrozumienia istoty dotychczasowego funkcjonowania firmy nie może być mowy o podejmowaniu jakichkolwiek działań zorientowanych na ratowanie firmy przed skutkami kryzysu.

Kluczowe obszary etapu oceny stanu/sytuacji firmy to:

  • Identyfikacja problemów firmy w kontekście kryzysu i obszarów niezbędnych do pilnej restrukturyzacji/optymalizacji
  • Opcje rozwiązań dla zidentyfikowanych problemów/obszarów pilnej restrukturyzacji
  • Opracowanie planu działania
  • Komunikacja współpracownikom planu działania zorientowanego na ratowanie firmy przed skutkami kryzysu

Zarządzanie kryzysowe – skoncentruj się na utrzymaniu płynności finansowej firmy

Na tym etapie ważą się przyszłe losy firmy gdy dopada ją kryzys – tu nie ma miejsca, a przede wszystkim czasu na nadrabianie zaległości i dokształcanie się przez właściciela/zespół zarządzający firmy jak powinno zarządzać się kryzysem. Ten obszar powinien być powierzony specjalistom działających na co dzień w sytuacjach biznesowych wymagających znacznych i szybkich zmian, zapewniającym jednocześnie fachową wiedzę i doświadczenie w warunkach niepewności, złożoności i niestabilności. Każda decyzja musi być podejmowana w oparciu o twarde, obiektywne dane, chłodną kalkulację oraz bez zbędnej zwłoki na zastanawianie się.

Priorytetem na tym etapie jest zatrzymanie „krwawienia” firmy, co oznacza pełną koncentrację na utrzymaniu płynności finansowej firmy. Wszelkie wydatki firmy muszą zostać zamrożone, a następnie każdy z nich szczegółowo przeanalizowany pod kątem zasadności wydatkowania gotówki z firmy i spodziewanych w oparciu o taki wydatek korzyści w najbliższym czasie. Kontroli podlegać muszą wszystkie zobowiązania wchodzące do firmy, jak i planowane do realizacji przelewy za nie. Należy dokonać automatycznego zamrożenia wszelkich zamówień związanych z zakupami firmy, a następnie przejąć pełną kontrolę nad tym obszarem działania.

Kolejnym obszarem możliwości zatrzymania krwawienia firmy jest budżet wynagrodzeń i wszelkiego rodzaju dodatki/bonusy pracownicze. Możliwie szybko należy dokonać oceny wielkości zespołu niezbędnego do prowadzenia firmy w perspektywie kolejnych miesięcy, jak i wysokości wynagrodzeń, które na czas trwania kryzysu należy prawdopodobnie obniżyć do poziomu umożliwiającego utrzymanie płynności finansowej.

Plan utrzymania płynności finansowej firmy nie musi za każdym oznaczać drastycznych cięć w kosztach. Jeżeli firma dysponuje odpowiednio wysokim kapitałem, lub ma zdolność do pozyskania finansowania pomostowego, wówczas może poświęcić nieco więcej czasu na dogłębną analizę wpływu kryzysu na uzyskiwane wyniki i dopiero wtedy podjąć działania dostosowawcze w zakresie redukcji kosztów.

W pozostałych przypadkach, tj. braku odpowiednio wysokiego kapitału lub braku możliwości szybkiego pozyskania finansowania pomostowego nie pozostaje nic innego jak w zdecydowany i szybki sposób dokonać stosownych cięć.

Jeżeli to możliwe, cięcia w kosztach powinny być zrobione za jednym razem – czas kryzysu jest czasem bardzo dużych emocji wśród pracowników, którzy obawiają się o swoją przyszłość i źródła utrzymania – wtedy też morale pracowników jest bardzo niskie. Z tego względu lepiej jest dokonać głębszych redukcji kosztów, ale za jednym razem, niż zbyt płytkich z koniecznością ich powtarzania w kolejnych okresach.

W sytuacji kryzysowej związanej z poszukiwaniem płynności finansowej, kiedy inne możliwości poprawy płynności zawodzą, jedną z ostatnich desek ratunku może być sprzedaż składników majątku firmy generujących wypływ gotówki lub w skrajnym przypadku likwidacja składników, które nie nadają się do sprzedaży lub ich urentownienia. W ramach zarządzania kryzysowego należy najpierw podjąć próbę urentownienia składników majątku wyznaczając na to stosunkowo krótki czas, a w przypadku niepowodzenia dokonać ich likwidacji.

Stabilizacja wyniku

Eliminowanie strat jest jednym z etapów ratowania firmy i przywracania jej wartości w dobie kryzysu. To mimo wszystko pierwszy krok, często jeden z najłatwiejszych.

Kolejny etap – stabilizacji wyniku charakteryzuje się koncentracją na 3 kluczowych obszarach:

  • poprawie rentowności przy jednoczesnej dalszej poprawie płynności finansowej
  • poprawie efektywności operacyjnej
  • transformacji w sposobie działania firmy w celu zapewnienia solidnych fundamentów dla średnioterminowego wzrostu

Redukcje kosztów wraz z likwidacją zbędnych składników majątku firmy doskonale sprawdzają się w rozwiązywaniu krótkoterminowych problemów z płynnością finansową, niemniej tylko trwałe utrzymywanie rentowności firmy może zapewnić firmie długoterminowe dodatnie przepływy pieniężne, które są niezbędne z kolei dla zdrowego wzrostu wartości firmy.

Na tym etapie poza dalszą redukcją zbędnych kosztów, firmy koncentrują się przede wszystkim na zyskowności i uzyskiwanych marżach zysku z tytułu prowadzonej działalności. Zasadniczy nacisk kładzie się wówczas na poprawę zyskowności firmy rozumianej jako długofalowy proces doskonalenia procesów niż prostym cięciu kosztów umożliwiającym krótkoterminową poprawę płynności.

Przywrócenie wartości firmy – powrót do wzrostu

O ile etap zarządzania kryzysowego sprowadza się do dostosowania skali działania firmy do możliwości generowania przepływów pieniężnych umożliwiających jej utrzymanie, a etap stabilizacji wyniku koncentruje się na kontrolowanym wzroście zyskowności firmy, tak w ramach etapu przywrócenia wartości firma koncentruje się na rozwoju i wzroście przychodów. W tym jednak przypadku zarządzający firmą nie będą poświęcali marż zysku w zamian za możliwość wzrostu udziałów w rynku. Jeśli lekcja z kryzysu zostanie dobrze odrobiona – firma jeśli tylko przetrwa najgorsze chwile, będzie obecna tylko w szybko rozwijających się i wysokomarżowych segmentach rynku. Na tym etapie – nacisk jest kładziony zarówno na rozwój wewnętrzny jak i zewnętrzny firmy. Rozwój wewnętrzny kładzie nacisk na znajdowanie sposobów na poszerzenie bazy istniejącej działalności i znajdowanie sposobów na zwiększenie penetracji rynku.  Wzrost przychodów ponownie staje się priorytetem firmy.  Aby ułatwić wzrost przychodów, selektywnie dodawane są nowe produkty, rozwijane są dodatkowe rynki, zwiększana jest efektywność sprzedaży i poprawiana obsługa klienta.

Etap przywracania wartości firmy – choć jest nadrzędnym celem każdego procesu restrukturyzacji, musi zostać poprzedzony skuteczną obroną firmy gdy dopada ją kryzys.

Jeśli potrzebujesz w tym zakresie wsparcia doświadczonych w tego typu sytuacjach specjalistów – skontaktuj się z zespołem PEREGRINE oraz z zespołem Kancelarii RESIST!

Znajdziemy ukryty potencjał Twojej firmy

Napisz do mnie






Administratorem Twoich danych osobowych, czyli podmiotem decydującym o celach i sposobach ich przetwarzania, jest The Motion Sp. z o.o., ul. Piękna 24/26A 00-549 Warszawa Informujemy, że podanie danych osobowych zawartych w formularzu jest dobrowolne, a także, że przysługują Ci prawa dostępu do Twoich danych osobowych, ich zmiany (w tym aktualizacji), wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także pozostałe prawa opisane w Polityce Prywatności. Dane osobowe podane przez Ciebie będą przetwarzane przez nas w zgodzie z przepisami prawa, w celach określonych w Polityce prywatności. W przypadku udzielenia zgód, o których mowa poniżej, cele te zostały określone w formułach tych zgód. Nadto, przysługuje nam prawo przetwarzania Twoich danych na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu jako administratora tych danych.

Skontaktuj się